Voigtländer

Jednym z moich ulubionych aparatów fotograficznych jest Voigtländer Bessa II – aparat mieszkowy formatu 6×9 cm. Aparat ten zafascynował mnie na tyle, że postanowiłem poszukać nieco informacji na temat historii firmy, która go wyprodukowała.

Historia firmy Voigtländer rozpoczęła się w roku 1756. Wtedy to pan Johann Christoph Voigtländer założył w Wiedniu małą firmę zajmującą się produkcją urządzeń z zakresu mechaniki precyzyjnej, takich jak kompasy i kwadranty. W pracy pomagali mu trzej synowie: Wilhelm, Siegmund i Johan Friedrich. Najmłodszy z nich, Johan Friedrich, wyjechał na jakiś czas do Anglii, gdzie nauczył się zawodu optyka. On to po powrocie z Anglii przejął firmę ojca, gdy ten zmarł w roku 1797. Od roku 1808 rozpoczął produkcję soczewek, okularów, lornetek teatralnych i innych elementów optycznych. W roku 1837, po przejściu Johana Friedricha na emeryturę, firmę przejął z kolei jego syn, Peter Wilhelm Friedrich. Nowy właściciel firmy cieszył się ogromnym uznaniem jako wyśmienity optyk. Jakość jego prac była tak dobrze znana, że to właśnie jemu w 1840 roku Joseph Max Petzwal powierzył wykonanie swojego sławnego „Obiektywu Portretowego”. Był to pierwszy obiektyw, którego konstrukcja została obliczona metodami matematycznymi, a nie stworzona metodą prób i błędów. Jak na owe czasy, obiektyw miał szokującą jasność f/3,7. W zakładzie firmy Voigtländer stworzono niezwykły aparat, w którym zastosowano obiektyw Petzwala. Aparat był wykonany z metalu i miał kształt… rury. Był to też pierwszy aparat, w którym do ustawiania ostrości zastosowano mechanizm składający się z zębatki i wałka zębatego – układ stosowany do dzisiaj w aparatach wielkoformatowych i niektórych średnioformatowych. W 1849 roku Peter Wilhem Friedrich otworzył w Brunszwiku filię swojej firmy, a w 1866 zamknął wiedeński oddział, przenosząc całość produkcji do zakładu w Brunszwiku. O skali produkcji optycznej w firmie Voigtländer najlepiej świadczy fakt, że do roku 1862 wyprodukowano tam ponad 60 000 „obiektywów Portretowych” Petzwala. W uznaniu jego ogromnych zasług w dziedzinie produkcji optycznej, w 1866 roku król Austrii nadał mu tytuł szlachecki i zezwolił na używanie „von” przed nazwiskiem.

Po odejściu na emeryturę Petera Wilhelma Friedricha von Voigtländer, firmę przejął Friedrich Ritter von Voigtländer. W 1878 roku firma opracowała interesujący obiektyw bazujący na zmodyfikowanej konstrukcji „Obiektywu Portretowego” Petzwala. Innym interesującym obiektywem firmy Voigtländer był opatentowany w roku 1895 Collinear. Friedrich Ritter doprowadził w 1898 roku do przekształcenia firmy w spółkę akcyjną – Voigtländer AG. Najsłynniejszy obiektyw firmy Voigtländer to niewątpliwie Heliar i jego modyfikacje. Konstrukcja zaprojektowana w roku 1900, a będąca modyfikacją trypletu Cooka, była powielana przez wiele firm i wielokrotnie modyfikowana. Obiektywy tej konstrukcji można znaleźć w aparatach Bessa, Bessa RF i Bessa II. Do dzisiaj te obiektywy, a głównie ich najnowsza odmiana Color-Heliar, uważane są za jedne z najlepszych.

W swojej historii firma Voigtländer wyprodukowała co najmniej kilkadziesiąt linii aparatów fotograficznych, a w każdej niemal linii po kilka różnych wersji aparatów. Wśród nich można znaleźć aparaty do wykonywania dagerotypów, aparaty na szklane płyty, aparaty na film w arkuszach, na film zwojowy i małoobrazkowy. Aparaty mieszkowe i kompaktowe, a także stereoskopowe. Najbardziej znane linie to Alpin, Bergheil, Bessa, Bessamatic, Inos, Perkeo, Prominent, Vag, Vitessa, Vito, Vitomatic, Vitoret. W 1965 roku firma została przejęta przez Zeiss-Ikon.

Aparaty Voigtländer nadal cieszą się dużą popularnością i na rynku wtórnym widać duży popyt. Niektóre modele osiągają ceny liczone w setkach dolarów, a wyjątkowe okazy, jak na przykład Bessa II z obiektywem Apo-Lanthar, wyceniane są na 3 – 4 tysiące dolarów. I nic dziwnego – z jednej strony są to produkty jednej z najważniejszych firm w historii fotografii, z drugiej aparaty wyprodukowane kilkadziesiąt lat temu charakteryzują się zdumiewającą trwałością – do dziś są w pełni sprawne i umożliwiają robienie bardzo dobrych zdjęć dzięki swej wyjątkowej optyce.

Dodaj komentarz